Jasper Krabbé

Work / News / Books / Info / Blog

Het parool/Opium/ArtMen

Zonder Gala was het surrealisme niet hetzelfde geweest
May 23 2012

Koons had pornoster Cicciolina. Caravaggio straatjongens. Mapplethorpe had groot geschapen Afro-Amerikanen en orchideeën. Rubens mollige dames, Jan Fabre heeft kevers. Hirst had een haai, Balthus zeer jonge meisjes. De Kooning zijn moeder.

Een muze.

Het zijn meestal toch vrouwen die een kunstenaar inspireren tot het maken van sonate, gedicht, bouwwerk, film, schilderij of popliedje. En zo’n beetje al het andere wat mooi is. Door haar ongrijpbaarheid en schoonheid stuwt de muze de kunstenaar tot grote hoogte. Of ze drijft hem tot totale wanhoop, kan natuurlijk ook.

Veel kunstenaars deelden hun muze. Dat geeft blijk van grote generositeit. Schilders Soutine en Picabia en fotograaf Man Ray bijvoorbeeld aanbaden alledrie Kiki de Montparnasse. Man Ray plakte echte parels onder haar ogen als tranen en fotografeerde haar met de ogen ten hemel geslagen. Of hij schilderde de f-vormige krullen van een cello op haar heupen. De zwart-wit foto’s daarvan maakten Kiki tot icoon.

Ook Misia Sert werd vereeuwigd door schilders als Renoir, Vuillard en Toulouse-Lautrec. Componist Ravel droeg zelfs een wals aan haar op. En vriendin Coco Chanel ontwierp kleding voor haar.

Ook was er Gala. Zij vormde de inspiratiebron voor vele kunstenaars. Van dichter Paul Eluard tot schilder Max Ernst en uiteindelijk natuurlijk voor Salvador Dali. Hij maakte haar onsterfelijk door haar telkens opnieuw te portretteren, soms zelfs met zijn eigen bloed. Ondanks haar vele minnaars kocht Dali zelfs een kasteel voor haar. Het surrealisme was zonder haar niet hetzelfde geweest.

Picasso had de meeste muzen. Dat waren er zoveel dat ze nauwelijks uit elkaar te houden zijn. Van Marie Therese Walter tot Jacqueline Rogue. Mijn eigen muze Florrie is na drie maanden deze week weer thuisgekomen. Althans–de 240 portretten die ik van haar maakte en die tot vorig weekend in de Kunsthal in Rotterdam hingen. Wat ben ik blij dat ze weer thuis is.

Het parool
Opium
PAULINA OLOWSKA
STEDELIJK
WIT
ArtMen