Jasper Krabbé

Work / News / Books / Info / Blog

Het parool/Opium/ArtMen

Brueghel spreekt Engels met een Amerikaans accent
March 14 2012

Pieter Brueghel was een maniërist. Heb ik altijd een fijn woord gevonden –maniërist. Hij was tevens de stamvader van een hele schildersfamilie. Daar heb ik ook wat mee.

Regisseur en videokunstenaar Lech Majewski maakte een filmische ode aan Brueghels schilderij De kruisdraging uit 1564. Waarom zou je zoiets doen in deze tijd? Een tijd waarin alles snel gaat en hard; informatie, beelden, tv, internet. En waarin je films op zijn minst met 3D-bril moet ondergaan.

Het antwoord is simpel. Omdat het een meesterwerk betreft. Een avant-gardistisch meesterwerk uit de middeleeuwen. Brueghel schilderde weliswaar een religieus thema – Jezus draagt zijn kruis de berg op–maar hij deed dat op een manier die nog niet gedaan was.De focus ligt helemaal niet op Jezus zelf. De focus is op ene Simon die hem zijn kruismoet helpen dragen.Tussen de honderden personages in het werk zien we de Heiland zelfs bijna over het hoofd.

Dan is er nog iets. Hij situeert Palestina in Vlaanderen. Ook nogal weird. Op de achtergrond ligt Antwerpen, toen nog een klein vestingstadje. Er wijkt trouwens nog wel meer af. Zo toont Brueghel een hele vreemde, onnatuurlijk hoge rots waarop een windmolen staat.

Terug naar de film. Rutger Hauer speelt Brueghel. Dat doet hij voorbeeldig. Wel vreemd dat hij Engels met Amerikaans accent spreekt, de Spanjaarden Spaans en het morrend landvolk Pools. De rest van de cast spreekt keurig Engels. Dat is overkomelijk doordat de film visueel zo krachtig is. Majewski filmde als schilder, in vele lagen. Digitaal, met zelf geschilderde achtergronden en op locatie in Polen en Nieuw-Zeeland. Daardoor drijven de wolken van olieverf gewoon over en wiegen geschilderde boompjes in de wind. Aan het slot zoomt de regisseur uit. Dan ziet de bioscoopbezoeker het schilderij hangen in het Kunsthistorisches Museum in Wenen waar het het permanent hangt. Maar wie deze film heeft gezien, zal bij een bezoek aan De kruisdraging in de ooghoeken altijd wel een boom zien bewegen.

Het parool
Opium
PAULINA OLOWSKA
STEDELIJK
WIT
ArtMen