Jasper Krabbé

Work / News / Books / Info / Blog

Het parool/Opium/ArtMen

“Vrijheid is een grote discipline,” zei Karel Appel ooit
November 21 2012

Alles is kunst. Dat ging je bijna geloven als je streetartist Anton Unai afgelopen zondag zag in Sarah’s Barbaren, kunstprogramma van de VPRO.

Unai haalt beelden voor zijn werk overal vandaan: uit reclame of de krant, uit strips, van de straat of internet. Hoge of lage cultuur, maakt niet uit, elk beeld is in principe bruikbaar. Met materiaal uit de vuilcontainer of van de kringloop. Flarden papier bij elkaar geplakt en quasi nonchalant met graffititekens bespoten en verf beklad. Hij leek een pastiche van het woeste schildersbeest. Zo ver niks nieuws.

Goedkope onderwerpen en materialen waren altijd al de brandstof voor vernieuwing in de kunst. Zo gebruikte Picasso behang voor zijn stillevens en baseert schilder John Currin zijn naakten op Deense porno of modellen uit een postordercatalogus.

Maar de aanpak die Unai volgt is sleets geworden. Zijn beelden en teksten puur willekeurig gekozen, en daarmee nietszeggend, niet meer dan oppervlakkige decoratie. Wel roept zijn werk een belangrijke vraag op. Want als alles bruikbaar is, wat maakt dan goede kunst?

Niet eerder was de beeldcultuur zo toegankelijk en democratisch. Niet eerder was er zo'n visuele overdaad: in films, reclames, kranten, bladen en vooral op internet. Daarmee is het voor kunstenaars lastig concurreren. Zoekmachine Google Search is als het Orakel van Delphi waar kunstenaars als hongerige pelgrims de mooiste beelden vanaf willen plukken. Maar voor echt goede kunst is natuurlijk meer nodig dan alleen een mooi plaatje.

Echte magie in de kunst is zeldzaam en voor elke kunstwerk bovendien anders. Buiten inhoud, techniek en uitvoering moet ook het gevoel helemaal kloppen. (Wat niet wil zeggen dat een kunstwerk niet ook van ellende uit elkaar kan vallen als het zo is bedoeld.)

Maar kunst die echt raakt is die waarin gevoel is geïnvesteerd. Vaak tot stand gekomen door eindeloos kijken, of juist puur intuïtief. Meer longshot dan snapshot.

“Vrijheid is een grote discipline” zei het echte schildersbeest Karel Appel ooit. Daar kan Unai nog wat van leren.

Het parool
Opium
PAULINA OLOWSKA
STEDELIJK
WIT
ArtMen