Jasper Krabbé

Work / News / Books / Info / Blog

Het parool/Opium/ArtMen

Bijna onvoorstelbaar dat zijn schilderijen zo shoqueerden
December 12 2012

Het complete oeuvre van Gustav Klimt komt nu in zijn eigen koffertje, weegt zeven kilo, heeft grote, uitvouwbare foto’s en is al een kunstwerk.

Sinterklaas, die mijn smaak kent, gaf mij de fantastische door Taschen uitgegeven nieuwe monografie. Die heeft prachtige spreads met details van zijn schilderijen waarin elk kwasttoetsje, kleurnuance en de structuur van het doek van dichtbij  te zien zijn. Zodat je Klimt wel heel dicht nadert. En het mozaïek op het omslag is blinddruk, een visueel soort braille waardoor het geheel naar voren lijkt te komen. Even subtiel en imposant als het werk van de Oostenrijkse meester zelf.

Klimts werk zag ik voor het eerst in Wenen, verreweg de truttigste stad ooit. Veel Sachertorte, theesalonnetjes en mannen met vilten jagershoeden op met veertjes erop. Burgerlijkheid ten top

Juist in die beklemming ontstond een eeuw geleden de culturele tegenbeweging Wiener Seccesion, waar Klimt een voorman van was.  Schiele, Kokoschka, Gerstl en Klimt zelf, kunstenaars in wie je met moeite nog iets subversiefs kunt ontdekken werden door de maatschappij als paria’s  gezien.

Je kunt je bijna niet voorstellen dat zijn schilderijen destijds zo choqueerden. Zelfs het aanstootgevendste schilderij De Goudvis, waarop een vrouw haar overigens briljant geschilderde achterwerk laat zien, is ronduit lieflijk en is nu gemeengoed geworden.

Zijn werk was van begin af aan controversieel. Er waren verhitte discussies tussen verzamelaars, critici en kunstenaars. Vooral Klimt’s concept van Gesammtkunstwerk , het samengaan van schilderkunst, architectuur en design moest het ontgelden. Degradeerde hij zijn werk daarmee niet tot decoratie?

Wie Klimt nu ziet zal beseffen hoe irrelevant die kritiek was. Juist de over the top decoratie geeft het zijn kracht.

Neem zijn beroemde portret van de keurige Adele Bloch-Bauer dat ruim zes jaar geleden 135 miljoen dollar opbracht. Hij maakte haar deels koningin, deels showgirl. In een overdaad aan weelderige patronen, krullen en wervelende lijnen zweeft haar portret in echt goud. Alles ademt een verstilde schoonheid. Klimt maakte haar eeuwig en gaf ons daarmee zicht op het sublieme.

Het parool
Opium
PAULINA OLOWSKA
STEDELIJK
WIT
ArtMen