Jasper Krabbé

Work / News / Books / Info / Blog

Het parool/Opium/ArtMen

Zeeslagen waren voor hem even inspirerend als gedichten van Rilke
March 27 2013

De Amerikaanse schilder Cy Twombly, schepper van vederlichte schilderijen in mysterieuze kleuren waarop hij met onvaste hand woorden krabbelde verhief zijn handschrift tot kunst. En werd daarmee een van de grootste schilders van de laatste helft van de vorige eeuw. Toen de hedenedaagse meester eind 2011 overleed werd daar, op een enkele necrologie na in de media maar weinig aandacht aan besteed. Een echt eerbetoon bleef uit.

Twombly hield van primitieve, simpele uitingsvormen als gekras in kindertekeningen en rauwe graffiti maar ook van de elegantie van de kunst uit de Griekse en Romeinse oudheid. In zijn werk verenigde hij beide. Bewust woonde hij in Rome, stad der Antieken, waar achter elke afgebrokkelde muur een verhaal schuilt.

Buiten schilderijen maakte hij lowtechbeelden die doen denken aan eeuwenoud opgegraven speelgoed. Primitief ogende torens van simpele materialen als takjes, stof, touw en was. Of met witte huishoudverf beschilderde gedroogde palmbladeren. Zijn bronzen bekladde hij met symbolen uit een vergane tijd.

Twombly’s invloed op andere kunstenaars was evident. Zo ging Graffitikunstenaar Jean Michel Basqiuat zo ver in zijn verering dat hij soms schilderde met een catalogus van Twombly ernaast.

Voor Twombly zelf waren langvergeten zeeslagen even inspirerend als de poëzie van Rilke: een startpunt voor het aftasten van taal. In een handschrift dat even onnavolgbaar poëtisch als overtuigend was, soms grof als morsecode dan weer sierlijk als een zwanenhals. De titel van een boek, een mythische gebeurtenis of gewoon de datum kon, eenmaal geschreven door Twombly taal en beeld tegelijk zijn.

De zin van het werk zat ook vooral in het maakproces. In de lekker grote maniakale halen die hij in rode druipende verf op het rauwe doek liet dansen. Als een kind dat cirkels op papier oefent.

Soms zachtjes prevelend, soms haperend, dan weer luid schreeuwend.

Het is goed zo. Twombly heeft de voorpagina van een krant niet nodig. Door te tekenen als schrijver is alles gezegd. Velen heeft hij met zijn werk geraakt. Eerbetoon genoeg.

Het parool
Opium
PAULINA OLOWSKA
STEDELIJK
WIT
ArtMen